Ana Sayfa Kültür - Sanat Rus yazar Anton Çehov’un Altıncı Koğuş hikâyesi

Rus yazar Anton Çehov’un Altıncı Koğuş hikâyesi

0
0

Büyük Rus tiyatro muharriri ve çağdaş hikayenin en kıymetli ustalarından olan Çehov, Rus Gerçekçilik okulunun önde gelen temsilcisidir. Taganrog’da dünyaya geldi. Lisede Yunan ve Latin klasiklerini temel alan bir eğitim gördü. 1879’da Moskova’ya giderek tıp fakültesine yazıldı ve 1884’te tabip oldu.

Alacakaranlıkta isimli hikaye kitabıyla 1887’de Rus Akademisi tarafından verilen Puşkin Ödülü’nü kazandı. Yaklaşık bin sözcükten oluşan komik kısa hikaye cinsini başlı başına bir sanat haline getirdi. Lakin 1888’de yayımlanan Bozkır isimli yapıtıyla komik hikayelere sırt çevirmiş oldu. Değerli oyunları arasında Ayı (1888), Evlenme Teklifi (1889), Martı (1896), Vanya Dayı (1899), Üç Kız Kardeş (1900) ve Vişne Bahçesi (1903) sayılabilir.

ÖYKÜDE ÇIĞIR AÇAN BİR İSİM

Büyük Rus Edebiyatının hikâyecilik alanında çığır açan gerçekçi satırlarıyla tanıdığımız Anton Çehov’un Altıncı Koğuş kitabı periyodun Rus toplumuna yönelttiği tenkitlerle öykünün ana taslağını oluşturur.

Kaleme aldığı hikayelerle dünya edebiyatında yankı uyandıran muharririn Altıncı Koğuş kitabını bir çırpıda okudum. Rus Edebiyatıyla tanışmam lise yıllarımda başladı.

O devir edebiyat öğretmenimizin tavsiyesi üzerine Dostoyevski’nin ölümsüz eseri Hata ve Ceza romanını okuduktan sonra artık bu büyülü müellifleri keşfetmem gerektiğini düşündüm.

Anton Çehov

REALİZMİN ÖNCÜ MÜELLİFLERİ

Odamda Tolstoy, Turgenyev, Puşkin, Gogol, İvan Gonçarov ve daha birçok müellifin kitaplarıyla yatıp kalkmaya başladım. Realizmin öncü kalemleriyle tanışmam ve onları okuma köşemin her daim müdavimi olmaları benim için bir sevinç kaynağıydı.

Geçen gün kitaplığımı karıştırırken elime Çehov’un Altıncı Koğuş isimli incecik kitabı geçti. Okumak için aldığım kitabı tozlu raflara mahkûm ettiğim için üzüldüm. Sayfalarını karıştırırken kitabı bitirmişim; aslında hayli az hacimli olan kitap felsefi tartışmalar ışığında okurları tartışmaya davet ediyor. Rus devlet adam Lenin’in, “Kendimi Altıncı Koğuş’a kapatılmış üzere hissettim.” dediği rivayet edilir.

Çehov ve Tolstoy

TAŞRA KASABASINDA BİR AKIL HASTANESİ

Altıncı Koğuş, eğitimli bir hasta olan İvan Dmitriç ile Tabip Andrey Yefimıç ortasındaki felsefi çatışmaları husus edinir. İvan Dmitriç öteki hastalara nazaran daha hassas ve etrafındaki sıkıntılara karşı şuurlu ve tabiri caizse mürekkep yalayan bir karakterdir.

Akıl hastanesinde hekim olan Andrey Yefimiç ortasında başlayan politik ve felsefi tartışmalar okuyanları bu tartışmalara dâhil eder. Dmitriç, toplumun benliğini kaybettiğini, güçlü siyasi otoriteden korktuklarını eleştirirken, hekim ise birebir fikirde değildir. Dmitrıç lümpen toplumu sert bir formda eleştirir.

Dmitriç ve Yefimiç

SEÇKİN RUS AYDINI

Yefimıç, altınca koğuşta yatan bu sıra dışı hastayla yakınlık kurmak için her akşam ya da günün belirli saatlerinde Dmitriç ile konuşmak için yanına gelmeye başlar. Aksi ve birinci izlenimde insanlara sıcak gelmeyen Dmitriç, tabipten pek hoşlanmaz.

Tabip ise, Dmitriç ile konuşmak için adeta can atmaktadır. Dmitriç, tabiple olan konuşmalarında seçkin Rus entelektüellerin duyarsızlıklarını ve olayları uzaktan izlemelerini yadırgıyor bu durumdan pek hoşlanmadığını tabir eder. Ona nazaran, bürokrasiyi eleştirmek ve buradan çıkartılan sonuçları topluma aktarmak aydınların yegâne görevidir.

Aydınların sinmiş ve korkak tutumlarını büyük bir bilinçsizlik olarak görür. Yeri gelmişken şunu çabucak belirtelim; o devirlerde Çarı eleştirmek ya Sibirya’ya sürgüne gönderilmekti ya da kürek cezasıydı. Büyük müellif Dostoyevski’nin kürek cezasıyla cezalandırıldığını da not düşelim.

Tiyatroya uyarlanan Altıncı Koğuş

“YÜZLERCE MECNUN DIŞARIDA ÖZGÜRCE GEZİYOR”

İvan Dmitriç tabiple olan tartışmasında şu kelamları dikkate paha; “Evet, hastayım. Lakin siz de biliyorsunuz ki onlarca, hatta yüzlerce meczup özgürce dışarıda dolaşıyor, zira cehaletiniz yüzünden onları sağlıklı olanlardan ayırt edemiyorsunuz. Neden ben ve bu zavallı beşerler, dışarıda dolaşanların yerine burada günah keçisi üzere oturmak zorunda? Siz, sıhhat memuru, yönetim amiri ve bütün hastane güruhunuz; ahlaki bakımdan hepimizden ölçülemeyecek derecede aşağı konuşmasının. Neden burada siz değil de biziz? Mantık bunun neresinde?” (syf 22)

ÇEHOV ÜYKÜCÜLÜĞÜ

Hem tiyatro hem de hikâyecilikte evvel isimlerden olan Çehov büyük Rus gerçekçi kalemlerindendir. Onun karakterleri günlük hayatımızda sık sık karşılaştığımız insanlara benziyor. İnsan ruhunun derinliklerine hitap eden büyülü satırlarında realizmin öğeleri daima ön plandadır. Edebiyatı, psikolojiyi, ideolojiyi bir ortada harmanlayarak hikaye çeşidinin dünya edebiyatı için hazırlayıcılarından olmuştur.

Ergül Tosun

Kitap sayfası için irtibat:

ergul.tosun@ensonhaber.com

.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz