Ana Sayfa Ekonomi Konteyner dar boğazı navlunda tarihi yükselişe yol açtı

Konteyner dar boğazı navlunda tarihi yükselişe yol açtı

0
0

Koronavirüs salgınıyla global ticarette arz-talep istikrarının bozulması deniz nakliyatında lojistik badireleri beraberinde getirirken, konteyner dar boğazıyla başlayan sıkıntılar navlun fiyatlarındaki artışlarla devam ediyor.

Koronavirüs salgınının neden olduğu krizle deniz yolu nakliyeciliğinde yaşanan “konteyner dar boğazı” ekonomik toparlanmayla büyürken, sorunun temelli tahlili için lokal üretimi artırmanın vakit alacağı belirtiliyor.

NAVLUN FİYATLARINDAKİ ARTIŞ, DÜNYANIN ORTAK SORUNU

Uzak Doğu, Amerika ve Avrupa pazarında başlayan geminin yük taşıma fiyatı olan navlun fiyatlarındaki artışlar, dünyanın çabucak her yerinde hissediliyor.

NAVLUN FİYATLARI 2 BİN DOLAR DÜZEYİNDEYKEN, 20 BİN DOLARA DAYANDI

Navlun fiyatları 10’a katlanırken, konteyner bulmanın zorlaştığı belirtiliyor. Uzak Doğu-Avrupa çizgisinde salgın öncesinde 2 bin dolar düzeyinde olan navlun fiyatlarının, 20 bin dolara dayandığı kaydediliyor.

BİRİNCİ OLARAK KONTEYNER KRİZİ BAŞLADI

Koronavirüs salgınıyla birlikte global ticarette arz-talep istikrarının bozulması deniz nakliyatında da lojistik zahmetleri beraberinde getirdi.

Salgınla birlikte dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 90’ının yapıldığı deniz yolunda “boş konteyner” krizi başladı. Salgın nedeniyle gemilerin günlerce limanda beklemesi ve ithalat-ihracat istikrarındaki değişim global ticarette konteyner derdine neden oldu.

Bilhassa Çin’den ABD’ye gelen gemiler yükünü boşaltamadığı için kısa müddette dönemedi ve bu da arz meselesini derinleştirdi. Bilhassa ABD ve Çin’de yüzlerce konteyner gemisi limanlara erişmek için şu anda sırada bekliyor.

Limanlarda ve karada konteyner boşaltmalarda gecikmelerin gemi seyahat müddeti üzerinde zincirleme tesiri oluyor. Bir limanda birkaç günlük bekletme, bir konteyner gemisinin toplam seyahat mühletine 2 hafta eklenmesiyle sonuçlanabiliyor.

KONTEYNER KRİZİ NAVLUN FİYATLARINI ARTIRDI

Yaşanan kriz, navlunda da tarihi yükselişlere sahne oldu. Avrupa-Asya ortası konteyner navlunu son bir yılda yüzde 1.000’in üzerinde arttı ve 18 bin doları aştı.

Konteyner fiyatı 3 kata yakın yükselirken, global deniz ticaretinde yaşanan bu durum orta mal muhtaçlığı olan üreticiye, ihracatçılara ve ithalatçılara ağır darbe vurdu.

YÜKLER DEPO VE LİMANLARDA YIĞILDI

Geçen yıl bilhassa olağanlaşmanın başladığı hazirandan sonra ihracat ve ithalatta artış yaşanırken, boş konteyner bulunamadığı için yükler limanlarda ve depolarda yığıldı.

ORTA MALLAR VAKTİNDE TESLİM EDİLMEDİĞİ İÇİN ÜRETİM OLUMSUZ ETKİLENDİ

Otomotivden tüketim materyallerine, dokumadan mobilyaya kadar birçok endüstrici, lojistik aksaklıklar nedeniyle siparişlerini vaktinde teslim edemedi. Endüstriciler, orta malların dağıtımı vaktinde yapılamadığı için üretimlerini ertelemek yahut azaltmak zorunda kaldı.

Deniz yolu taşımalarında konteyner bulma sorunu başta ABD ve Avrupa olmak üzere global piyasalarda artarak devam ederken, salgında yeni varyantların ortaya çıkmasıyla sorun daha da büyüdü.

Bugün büyük gemiler 24 bin konteyner taşıyabilirken, yeni bir geminin inşası 2-3 yıl sürüyor. Bu nedenle yeni gemi ve konteyner siparişlerinin kısa vadede krize yardımcı olamayacağı belirtiliyor.

Ayrıyeten, deniz nakliyatına yönelik beklenen yeni karbon emisyonu düzenlemelerinin birtakım şirketleri filolarını genişletme konusunda temkinli olmaya ittiği tabir ediliyor.

MAHALLÎ ÜRETİM GÜNDEMDE

Artan nakliye masraflarını tüketicilerin karşılayacağını vurgulayan Avrupa’nın önde gelen lojistik hizmeti sağlayıcılarından Gebrüder Weiss’in Hava&Deniz Sistem İdaresi Lideri Harald Kostia, “Eskisinden 6 kat daha yüksek olan bu oranların katiyen esere tesiri olacağını düşünüyorum. Birçok ithalatçı ithalatı durdurdu. Zira sahiden navlun fiyatları 10 bin doların üzerinde olduğu için düşük bedelli eserleri almaya değmez, satamazlar. Kıymeti yüksek mallarda nakliye daha fazla vakit alıyor lakin tesirinin o kadar büyük olmadığını düşünüyorum. Lakin yeniden de günün sonunda, ithalatçılar kesin tüketiciler için bu ek maliyetleri satış fiyatına koyacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

Kostia, artan fiyatlara bakıldığına ithalatçıların akla gelen birinci fikrinin mahallî üretim olduğunu, tedarik zinciri üzerinde biraz daha fazla denetime sahip olmak için Avrupa yahut Kuzey Afrika bölgesine yakın tedarik zinciri kurmayı düşünen müşterilerinin bulunduğunu söyledi.

Kostia, “Bu çok daha fazla vakit alacak sanırım. Zira geçmişte bu üretimi Asya’ya yahut Çin’e bıraktık. Çarkı döndürmek zorundasın lakin muhakkak firmalar mahallî üretimi düşünüyor ve herkes bir arayış içinde. Konteyner krizinin ne kadar uzun süreceğine bağlı bir durum. Yani kısa vakitte bir değişiklik olmayacak.” diye konuştu.

ÇİN, YENİ GEMİ VE KONTEYNER SİPARİŞLERİ VERDİ

Çin’in ihracat için başta konteyner ve limanlardaki altyapı olmak üzere ekipman eksikliğini gidermek üzere ağır çalışmalar yaptığını anlatan Kostia, “Birçok yeni gemi sipariş edildi. Hasebiyle birinci teslimatların 2023 yılında olması gerekiyor.” dedi.

Kostia, deniz nakliyatı haricinde demir yolu, hava yolu ve kara yolu nakliyatına da değinerek, hava yolu nakliyatında kapasitenin çok sonlu, kara nakliyeciliğinde da konteyner krizi nedeniyle talebin yüksek olduğunu kaydetti.

Müşterilere, “sıfır stoklu satış yahut üretim” yerine çok evvelden plan yapmalarını tavsiye eden Kostia, kısa periyotta ise süratli ve garantili nakliyat için fazla ödemeye hazır olmaları gerektiğini söyledi.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz