Ana Sayfa Kültür - Sanat Franz Kafka’nın bürokrasiden doğan romanı: Şato

Franz Kafka’nın bürokrasiden doğan romanı: Şato

0
0

Çek asıllı Almanyalı müellif, 1883 yılında Prag’da dünyaya geldi. Çağımızın en kıymetli müelliflerinden biridir. Yapıtlarını edebiyat tarihinin makul bir akımına dâhil etmek zordur.

Taşralı Çek babayla, burjuva bir Alman Musevisi annenin çocuğuydu. Prag Üniversitesi’nde hukuk tahsili gördü. Dönüşüm, Şato, Dava, Milena’ya Mektuplar, değerli yapıtları ortasında yerini alır.

Dünya edebiyatının en büyük müelliflerinden Kafka, yapıtlarını Almanca olarak kaleme aldı. Dolasıyla her ne kadar Çekli olarak bilinse de, Alman Edebiyatı’na mal olmuş değerli bir muharrirdir. Kafka dünya edebiyatına bahşettiği yapıtlarla kendinden sonra gelen başka müellifleri da etkilemeyi bilmiştir.

Muharrir, yapıtlarında kullandığı karanlık iç dünyası, insanoğlunun durumunu ince ve mizahi bir üslupla anlatarak kalemini ustalıkla kullanmıştır.

Yapıtlarını oluştururken felsefi ve ruhsal argümanları sıkça kullanan Kafka, modernist edebiyatın yapı taşlarını döşemiştir.

Küçüklüğünde babasıyla sık sık sıkıntılar yaşayan müellif, bunu kitaplarında lisana getirdi. Tesirinde kaldığı olayları ironi biçimde anlatarak nevi şahsına münhasır lisanıyla sayfalara döktü.

KAFKA VE SANAT TOPLULUĞU

Kafka’nın Prag’da sanat topluluğunun buluşma noktası olan değerli bir yerde gazeteci Max Brod ile tanışması, kendisi için dönüm noktası olmuştur.

Tanınan bir gazeteci olan Brod, Kafka hayattayken yazdığı bütün yapıtları yayımlamak için yayınevleriyle özel olarak görüşerek muharririn yapıtlarını basar. Kafka öldükten sonra da başka kitapları arkadaşı Max Brod muhakkak periyodlar halinde yayımlamıştır.

Çünkü arkadaşı kitapları yayımlamasa, Kafka’nın yapıtlarını hiçbirini okuma bahtımız olmayacaktı. Ortaya koyduğu kitaplarlarla her vakit kendisinden bahsetmeyi başaran Kafka, yakalandığı amansız verem hastalığına daha fazla dayanamayarak 3 Haziran 1924’te hayatını kaybetti.

K’NIN BÜROKRASİYE ULAŞMA GAYRETİ

Kitapseverler K’yı yazarın Dava romanın da hatırlayacaklardır. Kafka romanında şatoda yaşayan kontun izlediği hegemonyacı idare biçimini eleştiriyor. Ana karakter K’nın bürokrasiye olan ulaşılmazlığı, devlet ve birey ortasındaki iletişimsizlik romanın temel iskeletini oluştur. Şato, Alman direktör Micheal Haneke tarafından 1997’de sinemaya uyarlandı.

Yeryazımcı olarak bir köye atanan K’nın tek emeli bürokrasi ve halk ortasında köprü oluşturmak. K’nın başvurduğu bütün eforlar sonuçsuz kalır ve bir türlü şatoda oturan Klamm’a ulaşamaz. Klamm kendisini daima K’dan gizleyerek bütün kapıları kapatır.

Şato (temsili)

YABANCILAŞMA OLGUSU

Franz Kafka’nın iğneleyici üslubuyla hayat bulan cümleler var olan jakoben devlet anlayışını yerden yere vurur. Her aksiliğe karşın çabasından vazgeçmeyen K, Klamm’ın genç ve hoş sevgilisi olan Frieda bağlantı kurar. İkili ortasında yaşanan bağ tutku dolu bir aşka dönüşür.

Muharririn yapıtlarının birçoklarında görülen yabancılaşma olgusu burada da karşımıza çıkıyor. Kafka’nın yaşadığı topluma sert tenkitler yönelterek onların ruhlarını kaybettiğini ve mukadderatlarına razı biçimde yaşayışlarını kabul edilemez bulur.

Franz Kafka, 20 yüzyıl dünyasının kuşkusuz en kıymetli kalemlerinden sayılmaktadır.

Muharririn bütün kitaplarını keyifle okuyabileceğiniz üzere, Şato’yu da birebir tatta kıymetlendirmek lazım.

Ergül Tosun

Kitap sayfası için irtibat:

ergul.tosun@ensonhaber.com

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz