Ana Sayfa Kültür - Sanat Fernando Baez’ın çok yönlü çalışması: Kitap Kıyımının Evrensel Tarihi

Fernando Baez’ın çok yönlü çalışması: Kitap Kıyımının Evrensel Tarihi

0
0

Kitap Kıyımının Kozmik Tarihi, Sümer tabletlerinden 2003’te Irak Ulusal Kütüphanesi’ndeki elyazmaları ve sanat yapıtlarının yok edilişine kadar uzanan bir yelpazede kitap kıyımını ele alıyor.

İskenderiye Kütüphanesi’nin yakılışı, kaybolan büyük Yunan klasikleri, 13. yüzyılda devrin kültür başşehri Bağdat’ı işgal ettiği sırada kütüphaneleri yakıp yıkan Moğol hükümdarı Hülagu, Avrupalı fatihlere eşlik eden misyonerlerin Aztek ve Maya kodekslerini yakması, Herculaneum’un yanmış papirüsleri, engizisyonun akıldışı acımasızlığı, D.H. Lawrence’tan James Joyce ve Salman Rushdie’ye çeşitli muharrirlerin maruz kaldığı sansür ve gibisi uygulamalar, bu enteresan ve ürkütücü çalışmanın konusunu oluşturuyor.

KİTAP SEVMENİN SANATI

Kitabın, kitap sevmenin, kütüphanelerin hatta kâğıdın ve matbaacılığın tarihçesi üzerine epey kaynağa erişebilir hale geldik son yıllarda. Okurlar Manguel, Eco üzere müelliflerin kütüphane ve kitap methiyelerine merak salmak bir yana kâğıdın icadına uzanan metinleri okuyacak kadar istekli.

Diğerlerinin dizdiği ve bahsettiği kütüphanelerde, internet sitelerinin en hoş kütüphaneler foto galerilerinde ya da kitabın tarihçesini anlatan övgü ve bilgi dolu sayfalarda gezinmek okurlara ilham oluyor.

Günümüze ulaşamayan kütüphaneler ve kitaplardan ne kadar bahsedildiği, kitap kıyımının tarihinin ne kadar ilgi çektiğiyse müphem. Birçoğumuz bu sorulardan kaçınsak da kitap kıyımının tarihi çok da uzakta kalmış değil.

KÜTÜPHANECELİKTE OTORİTE SAHİBİ MUHARRİR

Venezuelalı müellif Fernando Báez, çeşitli ülkelerde kültür kıyımına karşı toplumun her kesitini bilinçlendirmek emeliyle bölgesel ve kentsel çalışmalarda danışmanlık yapıyor ve kütüphanecilik alanında bir otorite olarak tanınıyor.

KİTAP KIYIMININ KOZMİK TARİHİ

Kitap Kıyımının Kozmik Tarihi,bu mevzuyu deşerek bize kitap kıyımının yeniliğini hatırlatıyor. Aşikâr bir rota üzerinde ve belirli nizam içinde, kitapların maruz kaldığı vahşetin anlatıldığı bu kitabın çıkış noktasıysa müellifin ferdî tarihine dayanıyor.

Çocukken anne babası bütün gün çalıştığı için vakit geçireceği bir sığınak olarakGuayana’nın (Venezuela) San Felix kentindeki eski kütüphaneye bırakılan muharrir Báez burada kitaplar ortasında memnunluğu bulduğu uzun vakitler geçirirken, günlerden bir gün Orinoco Nehri’nin kollarından birinin birdenbire taşmasıyla memnunluğu sona eriyor; sular kitapları götürüyor, muharririn çocukluk yuvası dağılıyor.


KİTAPTAN KORKMAK…

Müellif: “Fiziksel gereç kitapla lakin ikinci derecede ilişkilendirilebilir. Sahiden de buradaki yakıcı sıkıntı aslında bir obje olarak kitap değil. Bu yüzden bazen ziyadesiyle abartılarak boş laflarla kitabın kutsallaştırılmasının, fetişleştirilmesinin kitapları korumak ismine bir fonksiyonu olmuyor. O denli ki bir kitap tahminen tutkuyla akış halindeki bir suya ya da bir otel odasındaki komodinin üzerine bırakılabilir; tahminen pek de makul olmayan öfke hezeyanları sayfaları buruşturup yırtmaya neden olabilir; ya da tahminen muharrir Báez’in anısına atıfla söylersek çocukça bir isyan hissiyle ders yılı sonunda birkaç okul kitabı yakılabilir. Sıkıntı elbette yakılıp yırtılan bu üç-beş kitap değil. Sıkıntı muharririn John Milton’dan alıntıladığı sözlerle altını çizdiği üzere belleğin yok edilmesi, geçmişe saldırılması, kitapların içeriklerinden korkulması.”

Ergül Tosun

Kitap sayfası için irtibat:

ergul.tosun@ensonhaber.com

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz