Ana Sayfa Sağlık Bir yerden gitmek beni hep korkuttu

Bir yerden gitmek beni hep korkuttu

2
0

Sinema salonlarının açılmasıyla birlikte beklenen sinemalar bir bir vizyon görmeye başladı. Uzak Ülke de geçtiğimiz sene şenliklerde uzunluk gösteren ve muvaffakiyet kazanan sinemalardan biri olarak vizyona girdi. Cumhuriyet’in kuruluş sürecinde yaşanan nüfus mübadelesini merkezine alan ve gitmek zorunda olanlarla kalamayanları anlatan sinemanın direktörü Kubilay Erkan Yazıcı ile görüştük.

– Neden sinema yapıyorsunuz?

Bilmek var olmanın şartı… Kadim çağlardan beri bu böyle… Bana nazaran insanlığın tarihi bilme eforunun tarihi birebir vakitte. Bilgi kişioğlunun zihninde oluşuyor ve gönül dünyasında bir forma bürünerek kesin bir manaya dönüşüyor. Ben işte bu mananın peşinde bir şair olarak dolandım durdum. Kâfi yanıtları bulamamış olmalıyım ki bu manaya uğraşının bir öteki yolu olarak sinemayı buldum. Ya da sinema beni buldu. Sinema şiirin ötesinde ve yeniden de şiir. Şiire sığamayan sinemaya sığıyor, böylelikle sinema aşkınlaşıyor. Bu aşkınlık hissi aklımı başımdan alıyor. Hakikat kadrajların içinde ve tıpkı anda ötesinde… Baktığımda kadrajın içinde olanı bir mana olarak kadrajın ötesinde ufukların arkasında bir yerde görüyorum. Bu gördüğümü anlatmayı seviyorum. Ve bu yüzden de yaşadıkça sinema yapmak istiyorum.

UZAK ÜLKE ‘DİĞERLERİ’NİN SİNEMASI

– Uzak Ülke sinemanız vizyona girdi. Bunu konuşalım. Sinemanın fikri nasıl ortaya çıktı?

Kendimi bildim bileli bir yerden gitmek beni daima korkutmuştur. O denli ki küçücük eşyaları ya da bir kısmı, yaprağı, odunu, taşı olduğu yerden alsam onu aldığım yere geri bırakmadan asla rahat edemezdim. Bu büyük endişem beni büyüdükçe göç olgusuna karşı kışkırttı. Uzak Ülke gitmeye ve kalmaya dair sorduğum sorulardan doğan bir sinema. Gitmek bir tercih olsa da mecburilik olsa da trajik oluşundan bir şey kaybetmiyor. Uzak Ülke trajik olana merhamet çerçevesinden bakmaya çalışan bir sinema olarak aklımı kemirip duran gitmek kavramının somutlaşmış hali… Kıssasını gitmeye, zorla göç ettirilmeye yaslayan ve lakin bunun ötesinde ‘diğerlerinin filmi’ olarak gelişti.

– Gidenin yanında gitmek de var alışılmış.

Elbette gitmek varsa giden birileri de vardır. Bu bazen bir ülkeden gitmektir, bazen bir kalpten gitmektir, bazen sahip olunan her şeyin kaybedilmesiyle hissedilen olduğun yerde yersiz, yurtsuz kalma halidir. Bu türlü bir durumda bağlılık aidiyet ve köklerle ilgili derin ve girift sorular boşlukta asılı kalır ve muhatabından karşılıklar bekler… İşte Uzak Ülke alacakaranlıkta kalan iki insanın boşlukta asılı kalan sorularıyla bizi bir deniz kenarında bekleyen öykümüz.

BUGÜNÜN İNSANINA BİR ASIR ÖNCESİNDEN KELAM TAŞIDIM

– İmparatorluğun yıkıldığı, yeni bir devletin kurulduğu bir devirde mübadele sorununu ele aldınız. Riskli yanları yok muydu, neden bu türlü bir husus seçtiniz?

Klasik tarih anlatısında biz bir imparatorluk kaybettik. Ama her birimizin zihninde bir medeniyet yıkıldı, tarumar oldu. Bunu hayal etmeye çalıştığımda zihnimde bir imaj oluşuyor. Boşlukta bir yerde milyon insan toplanmış, görmedikleri hissedemedikleri bir enkazdan yükselen dumanı izliyorlar. Yüzlerinde derin bir hüzün. İmparatorluğumuzun kaybı yalnızca topraklarımızın, padişahımızın kültürümüzün kaybı değil, bütün bunların toplamının da ötesinde kimliğimizin ve medeniyetimizin kaybedilmesidir bana göre… Bu enkaza bakan birinin bugünün insanına bir şeyler söylemesi ve acısını, hayal kırıklığını, çabasını anlatması gerekiyordu. Binbaşı Osman’ı o enkazın başından aldım ve alacakaranlıktaki o kıyıda bize, bugünün insanına baktırdım. Elbette o enkazın altında yalnızca bizler kalmadık, gayrimüslimler de birebir enkazın altında kaldılar. Bir devlet çökerken, bir medeniyet kurda kuşa yem edilirken bunun ateşi herkesi yakar. İşte Paris karakteri de yenilen, ufukların ötesine sürülen medeniyetimizin yıkıntıları altında bulduğum bir çocuk. Bize söyleyeceklerini hepimizin duyması gerektiğini düşündüm. Yeni, eskiyi ufukların ötesine gönderdiğinde eski ne hisseder, son gördüğü ne olur, son düşündüğü, son yediği yemek… Bunları anlatmam ve bu devirle öncelikle benim yüzleşmem gerekiyordu. Uzak Ülke bu yüzden bütün riskleri göze almaya paha bir sinema olarak göründü gözüme…

– Yersizlik sorununu tek yer uygulayarak anlatıyorsunuz , neden?

Yukarda bahsettiğim o görünmez, bilinmez enkaza dair imaj sinema cihanında lakin tek bir yerle karşılık bulabilirdi. Burası ıssızlığın sonunda, ufukların ötesinde bir yere açılan deniz kıyısında olmalıydı. Zira deniz kadim vakitlerden bu yana meçhullüğü işaretler. Şahsen o enkazın, o olmayan ülkenin, o yalnızca bir derin sızıyla hissedilebilen yerin mana dünyamda karşılığı terk edilmiş kıyıda, terk edilmiş bir kamp olabilirdi. Olmayan bir yer, uzak bir ülke tasavvurum şahsen o yeri bir karaktere dönüştürmekle mümkün olacaktı. Bu yüzden tek bir yer kullanmam ve bunu da olabildiğince belgisiz hale getirerek bir sızının ta kendisi yapmam gerekirdi.

– Şenlik sürecinden bahsedelim. Yurt dışından mükafatlar aldınız, Türkiye’de kıymetli şenliklerde gösterildiniz. Bu süreci nasıl yönettiniz?

Uzak Ülke, Türkiye premiyerini 39. İstanbul Sinema Festivali’nde yaptı. Bu benim ve sinemam için birinci büyük başarıydı. Akabinde 31. Ankara Sinema Festivali’ne davet edildik. Yurt içindeki bu kabuller ve yurt dışında direktör olarak takdir edilmem elbette sonraki sinemalarım için isteğimi arttırdı. Uzak ülke yurtdışı şenliklerle ilgili serüveninde pandemi şartlarının sonuçlarıyla maalesef yüzleşmek zorunda kalan sinemalardan biri oldu. Gösterildiği kadar kabul edilip de iptal olan şenlikler nedeniyle gösterilemediği birçok itibarlı şenlik de yaşadı. Her sinemanın bir bahtı olduğu üzere Uzak Ülke’nin de bir mukadderatı var ve onu birlikte yaşıyoruz.

– Kaç salonda gösterime giriyorsunuz. İzleyiciye neler söylemek istersiniz?

Uzak Ülke bugün itibariyle 70 sinemada ve yaklaşık 50 kentte gösterime giriyor. Lakin yıl sonunda kadar toplamda 159 sinemada ve 81 kentimizde gösterime girecek. İzleyici, internet üzerinden ve sinemanın toplumsal medya hesaplarından, ayrıyeten Box Office Türkiye sitesinden sinemanın gösterildiği kentleri ve salonları görebilir.

SEYİRCİYE ULAŞMAYAN SİNEMA ÖKSÜZDÜR

– Sinemanız sanat sineması denen kategoriye giriyor. Yani gişe sineması değil. Sanat sinemalarının izleyici ile bağına nasıl baktığınızı sormak isterim.

Sinemaları seyircilerimiz izlesin diye yapıyoruz. Seyircisiyle buluşamayan sinemalar yazgısını gerçek manada yaşayamayan filmlerdir. Öksüz çocuklar üzere görüyorum seyircinin görmediği sinemaları. Benim üzere sinemanın şiir, direktörlerin de kadim vakitlerin lisanıyla konuşan şairler olduğunu düşünen direktörlerin sinema yapabilmesi için kesinlikle seyircinin bu sinemaları sahiplenmesi gerekir. Sinemaların düzgünlüğünün kötülüğünün ötesinde bir duruş olarak saf sinemaya sahip çıkma ismine seyircinin bu refleksi göstermesini bekliyorum ve umuyorum da… Açıkçası umutluyum da… Bu söyleşimizi okuyan herkes sineması görmeye gitsin, yanına eşini dostunu alsın ve sineması izlemeye gitsin.

– İkinci sinemanıza hazırlanıyorsunuz, biraz bahseder misiniz?

Şu an ikinci sinemamın senaryosunu geliştirmeye çalışıyorum. 3 tane göç sineması yapmak istiyordum. Birincisi bitti ve bugün gösterimde. İkincisi inşallah gelecek yıl çekilecek… Savaşın yersiz, yurtsuz edişi üzerinde Doğu’dan öyküler anlatacağım bir sinema olacak.

ŞENLİKLERİN ŞEKİLLENDİRDİĞİ BİR TUZAK VAR

– Türkiye’de sinemanın geldiği yeri yorumlar mısınız?

Türk sinemasını maalesef ulusal ve milletlerarası şenlikler biçimlendiriyor. Ve tekrar maalesef pek çok kişi ve kurum da bu beğenilerin tuzağına düşüyor. Kendimizi bu sarmaldan kurtaramazsak Türk Sineması diye bir şey kalmayacak. Sinemayı tanınan kültürün oyun alanına çeviren ve tabanına kadar ajitasyonla ve pornografiyle kitlelere sunan bir anlayış bu ufuk ötesi sanatı elimizden alıp global planların tezgahında üç kuruşa satıyor. Herkes bununla gücü yettiğince gayret etmelidir.

GENÇ SİNEMACILAR RUHLARINI DİNLESİN

– Uzun müddet kısa sinema eğitimleri verdiniz. Genç sinemacılara neler önerirsiniz?

Sinema bir Allah vergisi duyuş gerektiriyor, arkadaşlar içlerine ruhlarına seslensinler. O Allah vergisi duyuş oradaysa kendilerine karşılık verecek ve gün ışığı isteyecektir. Şayet o yoksa seslerinin boşlukta kayboluşunu da göreceklerdir. Bunu bilmenin yolu da yapmaktan geçiyor… Varı da yoğu da lakin yaparak ve aksini dinleyerek görebiliriz.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz